Het tweede beest is dezelfde persoon als de valse profeet. Met tekenen, het beeld van het beest en economische dwang brengt hij de wereld tot aanbidding van de eerste beestheerser. De Schrift openbaart het getal 666 en de werking van het merkteken, maar niet de moderne techniek waarmee het systeem wordt uitgevoerd.

Wie is het tweede beest/de valse profeet — en wat betekenen het beeld, het merkteken en 666?

Openbaring 13 beschrijft niet één, maar twee beesten.

Het eerste beest komt op uit de zee. Het ontvangt zijn kracht, troon en grote macht van de draak, regeert gedurende 42 maanden, lastert God en voert oorlog tegen de heiligen. Dit is de laatste wereldheerser: de kleine hoorn uit Daniël, de mens der zonde uit 2 Thessalonicenzen en de Antichrist in zijn volledig ontplooide beestmacht.



Daarna ziet Johannes een ander beest:

„En ik zag een ander beest uit de aarde opkomen, en het had twee hoornen, des Lams hoornen gelijk, en het sprak als de draak.”
— Openbaring 13:11

Dit tweede beest ziet er anders uit. Het heeft geen zeven hoofden en tien hoornen zoals het eerste. Het lijkt met zijn twee hoornen op een lam. Maar zodra het spreekt, wordt duidelijk welke geest erachter staat:

het spreekt als de draak.

Dit tweede beest wordt later de valse profeet genoemd. Hij is de geestelijke verleider, wonderdoener en aanbiddingshandhaver van het laatste wereldrijk. Hij verheerlijkt niet Jezus Christus, maar de Antichrist. Hij gebruikt tekenen om de wereld te misleiden, laat een beeld voor het eerste beest maken en verbindt aanbidding, overleven en economisch verkeer aan het merkteken en het getal 666.

Toch bepaalt ook hij de uitkomst niet. Zijn macht duurt slechts zolang God haar toestaat. Wanneer Jezus Christus verschijnt, worden het eerste beest en de valse profeet gegrepen en levend in de poel des vuurs geworpen.

Openbaring 13 beschrijft twee verschillende personen

Het eerste en tweede beest mogen niet tot één persoon worden samengevoegd.

Het eerste beest:

• komt op uit de zee;
• heeft zeven hoofden en tien hoornen;
• ontvangt kracht, troon en macht van de draak;
• regeert 42 maanden;
• lastert God;
• krijgt gezag over alle geslacht, taal en volk;
• voert oorlog tegen de heiligen;
• en wordt zelf door de wereld aanbeden.

Het tweede beest:

• komt op uit de aarde;
• heeft twee hoornen als van een lam;
• spreekt als de draak;
• oefent de macht van het eerste beest uit;
• doet tekenen;
• misleidt de aardbewoners;
• brengt hen tot aanbidding van het eerste beest;
• laat het beeld maken;
• en voert het merkteken in.

De verhouding is helder:

Het tweede beest is dus geen andere beschrijving van de Antichrist. Het is een afzonderlijke toekomstige persoon die volledig in dienst van hem handelt.

Openbaring 16 bevestigt dit onderscheid. Johannes ziet drie onreine geesten uitgaan uit:

• de mond van de draak;
• de mond van het beest;
• en de mond van de valse profeet.

De draak is Satan (Openbaring 12:9). Het beest is de eindheerser. De valse profeet is de tweede verleider naast hem. Zij vormen geen drie namen voor dezelfde persoon. Zij staan naast elkaar en werken gezamenlijk in opstand tegen God.

Het tweede beest is dezelfde persoon als de valse profeet

Openbaring 13 gebruikt de naam „valse profeet” nog niet. Toch laat Openbaring later geen werkelijke twijfel over zijn identiteit bestaan.

Openbaring 19 zegt bij Christus’ wederkomst:

„En het beest werd gegrepen, en met hetzelve de valse profeet, die de tekenen in de tegenwoordigheid van hetzelve gedaan had, door welke hij verleid had, die het merkteken van het beest ontvangen hadden, en die deszelfs beeld aanbaden.”
— Openbaring 19:20

Dat zijn exact de unieke werkzaamheden van het tweede beest uit Openbaring 13.

Het is niet aannemelijk dat Openbaring twee verschillende personen bedoelt die precies dezelfde tekenen voor hetzelfde beest doen, precies dezelfde gemerkte mensen verleiden en precies dezelfde beeldendienst voortbrengen. Openbaring 19 grijpt bewust terug op Openbaring 13 en geeft het tweede beest zijn latere naam:

de valse profeet.

Openbaring 16:13 en 20:10 gebruiken die naam opnieuw. De identificatie wordt daarmee door het vervolg van Openbaring zelf vastgelegd.

Een lamachtig uiterlijk, maar de stem van de draak

De beschrijving van het tweede beest is kort, maar buitengewoon scherp:

„...het had twee hoornen, des Lams hoornen gelijk, en het sprak als de draak.”

Openbaring heeft Jezus Christus reeds herhaaldelijk als het Lam voorgesteld. Hij is het Lam Dat geslacht is en mensen voor God heeft gekocht met Zijn bloed (Openbaring 5:6-10). Het tweede beest is niet dat Lam. Het bezit slechts een lamachtige verschijningsvorm.

Daarmee ontstaat een tegenstelling tussen:

• hoe het zich voordoet;
• en wiens woorden het spreekt.

De uiterlijke verschijning kan zacht, godsdienstig, onschuldig of zelfs christusachtig lijken. Maar zijn spreken openbaart zijn oorsprong. Het spreekt als de draak en leidt de wereld niet naar het ware Lam, maar naar aanbidding van het eerste beest.

Jezus waarschuwde reeds voor valse profeten in schaapsklederen die van binnen grijpende wolven zijn (Mattheüs 7:15). Hij waarschuwde ook dat in de eindtijd valse christussen en valse profeten grote tekenen en wonderheden zouden doen om, indien het mogelijk ware, zelfs de uitverkorenen te verleiden (Mattheüs 24:24).

De Schrift verklaart niet afzonderlijk wat ieder van de twee hoornen voorstelt. Horens kunnen in profetische taal macht en koningschap aanduiden, maar Openbaring geeft bij deze twee geen namen, landen of ambten. Wij mogen daarom niet zelf twee godsdiensten, twee machtsblokken of twee historische personen aan de hoornen verbinden.

De tekst legt de nadruk elders:

zijn verschijning lijkt op een lam, maar zijn boodschap komt van de draak.

Een teken bewijst niet dat iemand van God komt

De valse profeet doet werkelijk indrukwekkende tekenen:

„En het doet grote tekenen, zodat het ook vuur uit den hemel doet afkomen op de aarde, voor de mensen.”
— Openbaring 13:13

De wereld ziet het gebeuren. Het teken wordt „voor de mensen” gedaan en dient om hen te overtuigen. Openbaring zegt vervolgens uitdrukkelijk dat de aardbewoners door deze tekenen worden verleid.

Dat leert een fundamentele Bijbelse regel:

een bovennatuurlijk teken bewijst niet automatisch dat de boodschapper van God komt.

Deuteronomium 13 waarschuwde Israël reeds dat een teken of wonder kan geschieden terwijl de wonderdoener het volk naar andere goden probeert te trekken. Israël mocht dan niet naar hem luisteren. De waarheid van Gods geopenbaarde Woord stond boven het indrukwekkende teken.

Paulus zegt over de toekomstige ongerechtige dat zijn komst zal zijn naar de werking van Satan, „in alle kracht, en tekenen, en wonderen der leugen” (2 Thessalonicenzen 2:9). De wonderen dienen de leugen. Zij bevestigen niet Gods waarheid, maar Satans valse aanspraak.

Dat past exact bij de valse profeet:

• zijn macht staat in dienst van het beest;
• zijn spreken komt van de draak;
• zijn tekenen verleiden;
• en de uitkomst is afgoderij.

De Schrift vertelt niet of ieder afzonderlijk teken door een rechtstreeks bovennatuurlijk wonder, een misleidende verschijningsvorm of een combinatie daarvan tot stand komt. Zij zegt wél dat de satanische werking werkelijk overtuigend zal zijn. De juiste toets blijft daarom niet: „Heb ik iets indrukwekkends gezien?” maar:

Brengt deze boodschapper mij tot de ware God en Zijn geopenbaarde waarheid, of tot aanbidding van een ander?

De valse profeet volgt op de twee ware getuigen

Binnen de tijdsstructuur van Openbaring ontstaat rond het midden van Daniëls zeventigste week een aangrijpende tegenstelling.

Tijdens de eerste 1260 dagen profeteren Gods twee getuigen. Zij spreken namens de Heere, voeren Zijn oordelen uit en kunnen niet worden gedood voordat hun getuigenis voleindigd is. Hun bediening loopt samen met de eerste zes bazuinen.

Rond de middenovergang voltooit God hun opdracht. Het beest doodt hen, maar slechts drieënhalve dag later wekt God hen openlijk op en neemt Hij hen voor het oog van hun vijanden ten hemel.

Daarna treedt gedurende de laatste 42 maanden de valse profeet op de voorgrond.

Dit bewijst niet dat de valse profeet zich letterlijk Elia noemt of dat ieder teken slechts een nabootsing van de twee getuigen is. Wel toont het de geestelijke omkering. Dezelfde wereld die Gods ware profeten haat en hun dood viert, wordt ontvankelijk voor de wonderen van een profeet die als de draak spreekt.

Paulus beschrijft dat beginsel in 2 Thessalonicenzen 2: mensen nemen de liefde der waarheid niet aan, en worden daardoor vatbaar voor de krachtige dwaling en de leugen. Het probleem is niet dat God te weinig waarheid heeft gegeven. Het probleem is dat de waarheid wordt verworpen en het wonder van de leugen wordt verkozen.

Hij brengt de wereld niet tot aanbidding van zichzelf

De valse profeet ontvangt grote macht, maar hij gebruikt die om het eerste beest te verheerlijken:

„En het oefent al de macht van het eerste beest, in tegenwoordigheid van hetzelve; en het maakt, dat de aarde, en die daarin wonen het eerste beest aanbidden...”
— Openbaring 13:12

Zijn hele bediening wijst naar het eerste beest:

• hij oefent diens macht uit;
• hij verricht tekenen voor diens aangezicht;
• hij vestigt de aandacht op diens genezen wond;
• hij laat een beeld voor hem maken;
• hij eist aanbidding van dat beeld;
• hij voert diens merkteken in;
• en hij verbindt het economische leven aan diens naam en getal.

Daarom noemt Openbaring hem terecht een profeet. Een profeet spreekt namens en ten gunste van een ander. Deze profeet spreekt niet namens God, maar namens het beest en uiteindelijk namens de draak.

Hij is daarmee meer dan een gewone politieke woordvoerder. Zijn centrale werk is religieus: hij voert de wereld tot aanbidding. Tegelijk gebruikt hij politieke macht, doodsdreiging en economische uitsluiting. In hem komen godsdienstige misleiding en wereldlijke dwang samen.

Het beeld eert het beest dat de dodelijke wond had

De valse profeet zegt tegen de aardbewoners:

„...dat zij voor het beest, dat de wonde des zwaards had, en weder leefde, een beeld zouden maken.”
— Openbaring 13:14

Het beeld wordt dus niet voor de valse profeet gemaakt. Het vertegenwoordigt en verheerlijkt het eerste beest.

Ook de verwijzing naar de wond is belangrijk. Openbaring 13 zegt eerst dat één van de zeven hoofden als tot de dood gewond werd en dat de dodelijke wond genas. Openbaring 17 verklaart de hoofden als koning- en koninkrijksmachten. Binnen de volledige profetische lijn gaat het daarom niet om een noodzakelijke lichamelijke dood en opstanding van de Antichrist, maar om de dodelijke breuk van het zevende hoofd en de genezing van dezelfde wereldmacht in gecentraliseerde vorm onder de achtste koning.

De valse profeet verheerlijkt dus de beestmacht die haar dodelijke politieke crisis heeft overleefd en sterker, gecentraliseerd en schijnbaar onaantastbaar tevoorschijn is gekomen. De wereld verwondert zich en vraagt: „Wie is dit beest gelijk? wie kan krijg voeren tegen hetzelve?” (Openbaring 13:4). Het beeld geeft aan die bewondering een officieel voorwerp van aanbidding.

Hier ligt een duidelijke voorafschaduwing in Daniël 3. Nebukadnezar liet een groot beeld oprichten en beval volken, natiën en tongen ervoor neer te vallen. Wie weigerde, werd met de dood bedreigd. Openbaring 13 toont opnieuw:

• een wereldmacht;
• een opgericht beeld;
• een universele aanbiddingseis;
• en doodstraf voor weigeraars.

Daniël 3 is niet dezelfde gebeurtenis als Openbaring 13. Het laat wel zien dat gedwongen beeldendienst binnen een wereldrijk een bekend Bijbels patroon is. Zoals Sadrach, Mesach en Abednego weigerden het beeld van Babel te aanbidden, zullen de getrouwen in de eindtijd weigeren het beeld van het beest te aanbidden.

Het beeld ontvangt een geest en spreekt

Openbaring voegt iets buitengewoons toe:

„En hetzelve werd macht gegeven om het beeld van het beest een geest te geven, opdat het beeld van het beest ook zou spreken...”
— Openbaring 13:15

Het beeld is geen betekenisloos symbool dat alleen op papier bestaat. Het wordt gemaakt, ontvangt een door God toegelaten werking en spreekt. Vervolgens wordt de aanbidding ervan op straffe des doods afgedwongen.

Maar hier moet de tekst ook haar eigen grens bepalen. Openbaring vertelt niet:

• waarvan het beeld gemaakt wordt;
• hoe groot het is;
• waar het exact wordt geplaatst;
• welke technische middelen worden gebruikt;
• of het mechanisch, digitaal, biologisch of op een andere manier functioneert;
• en hoe de uitgesproken doodsvonnissen praktisch worden uitgevoerd.

De Schrift zegt dat de valse profeet macht ontvangt om het beeld een geest te geven en te laten spreken. Dat moeten wij geloven. Maar wij maken de profetie niet sterker door een moderne uitvinding in de tekst te schuiven.

Daarom mag het beeld niet zonder Schriftbewijs worden gelijkgesteld aan:

• kunstmatige intelligentie;
• een robot;
• een hologram;
• een televisiebeeld;
• een digitaal netwerk;
• of een genetisch vervaardigd lichaam.

Zulke technieken zouden theoretisch gebruikt kunnen worden, maar Openbaring openbaart dat niet. De profetische zekerheid ligt niet in het raden van het materiaal of mechanisme. Zij ligt in wat het beeld doet:

• het vertegenwoordigt het eerste beest;
• het spreekt;
• het wordt aanbeden;
• en wie weigert, wordt ter dood veroordeeld.

Het merkteken is een aanbiddingsteken én een economisch dwangmiddel

Daarna voert het tweede beest het merkteken in:

„En het maakt, dat het aan allen, kleinen en groten, en rijken en armen, en vrijen en dienstknechten, een merkteken geve aan hun rechterhand of aan hun voorhoofden; en dat niemand mag kopen of verkopen, dan die dat merkteken heeft, of den naam van het beest, of het getal zijns naams.”
— Openbaring 13:16-17

De omvang is wereldomvattend. Alle maatschappelijke groepen worden genoemd:

• klein en groot;
• rijk en arm;
• vrij en dienstknecht.

Niemand valt buiten de opgelegde eis vanwege rang, vermogen of maatschappelijke positie. Het systeem beoogt universele onderwerping.

Toch betekent „allen” hier niet dat uiteindelijk ieder mens zonder uitzondering gehoorzaamt. Openbaring vertelt juist over mensen die weigeren en daarom worden gedood. De eis is universeel; de gehoorzaamheid is dat niet.

Het merkteken heeft twee onlosmakelijk verbonden functies.

Het is verbonden met aanbidding

Openbaring 14 waarschuwt:

„Indien iemand het beest en zijn beeld aanbidt, en ontvangt het merkteken aan zijn voorhoofd, of aan zijn hand, die zal ook drinken uit den wijn des toorns Gods...”
— Openbaring 14:9-10

Openbaring 19 spreekt eveneens over mensen die door de valse profeet werden verleid, het merkteken ontvingen en het beeld aanbaden. Openbaring 20 noemt daartegenover de martelaren die het beest en zijn beeld niet hadden aangebeden en het merkteken niet hadden ontvangen.

Het merkteken is daarom geen neutraal identificatiemiddel dat toevallig naast een godsdienstig systeem bestaat. Het is verbonden met trouw aan de beestheerser en deelname aan zijn aanbidding.

Het beheerst kopen en verkopen

Zonder het merkteken, de naam van het beest of het getal van zijn naam kan niemand kopen of verkopen. De valse profeet gebruikt daarmee de eerste levensbehoeften als dwangmiddel.

De keuze wordt menselijk gezien verschrikkelijk:

• buigen en economisch kunnen functioneren;
• of weigeren en uitsluiting, vervolging en mogelijk de dood ondergaan.

Het beestsysteem wil niet alleen gedachten beïnvloeden. Het eist zichtbare, praktische en controleerbare onderwerping.

Het merkteken is niet zomaar iedere moderne technologie

Door de eeuwen heen zijn allerlei dingen als het merkteken aangewezen:

• munten;
• persoonsnummers;
• streepjescodes;
• bankpassen;
• vaccins;
• microchips;
• digitale identiteiten;
• biometrische systemen;
• en digitale valuta.

Openbaring noemt geen van deze dingen.

Dat betekent niet dat de toekomstige machthebbers geen technologie zullen gebruiken. Het betekent dat wij niet weten welke middelen zij zullen gebruiken. Technologie kan het kopen en verkopen helpen controleren, maar een technisch middel is daarmee nog niet automatisch het merkteken van het beest.

De Schrift geeft herkenningspunten die niet mogen worden weggelaten:

1. het eerste beest regeert in zijn toekomstige eindmacht;
2. zijn dodelijke wond is genezen;
3. het tweede beest/de valse profeet doet grote tekenen;
4. hij brengt de wereld tot aanbidding van het eerste beest;
5. er wordt een beeld voor het beest gemaakt;
6. het beeld spreekt en de aanbidding ervan wordt afgedwongen;
7. het merkteken is verbonden met de naam of het getal van het beest;
8. kopen en verkopen worden ervan afhankelijk gemaakt;
9. weigeraars worden vervolgd en gedood;
10. God waarschuwt uitdrukkelijk tegen aanbidding en ontvangst van het merkteken.

Wanneer deze toekomstige context ontbreekt, mag een hedendaagse betaalmethode, identificatie of medische handeling niet tot het merkteken worden uitgeroepen.

Een mens neemt het merkteken ook niet ongemerkt doordat ergens toevallig het getal zes voorkomt. Openbaring presenteert het als een opgelegde keuze binnen een openbaar aanbiddingssysteem rondom een herkenbare wereldheerser en zijn beeld.

Gods zegel en het merkteken van het beest staan tegenover elkaar

Het merkteken van het beest verschijnt niet in een Bijbelse leegte. Openbaring heeft eerder al mensen op hun voorhoofd gemerkt.

Vóór de bazuinschade worden de 144.000 Israëlitische dienstknechten verzegeld:

„Beschadigt de aarde niet, noch de zee, noch de bomen, totdat wij de dienstknechten onzes Gods zullen verzegeld hebben aan hun voorhoofden.”
— Openbaring 7:3

Openbaring 14 toont dezelfde 144.000 met het Lam en met de Naam van Zijn Vader aan hun voorhoofden. Uiteindelijk zegt Openbaring 22 over Gods dienstknechten in het Nieuwe Jeruzalem dat Zijn Naam op hun voorhoofden zal zijn.



Daartegenover staat het beest:

Ook Ezechiël 9 kent het beeld van een door God geplaatst teken aan de voorhoofden van mensen die van de goddeloosheid afgezonderd worden en in het oordeel worden gespaard.

De hoofdgedachte is eigendom en trouw. Gods Naam verklaart: zij behoren Hem toe. Het merkteken van het beest verklaart: zij onderwerpen zich aan de valse koning.

De Schrift zegt niet afzonderlijk waarom bij het beest zowel de rechterhand als het voorhoofd mogelijk is, of welk verschillend symbool ieder lichaamsdeel precies zou hebben. Wij hoeven daar geen leer van gedachten tegenover werken van te maken. De genoemde plaatsen zijn voldoende: het merkteken wordt lichamelijk gedragen, herkenbaar gemaakt en praktisch gecontroleerd.

Wat betekent het getal 666?

Openbaring besluit de beschrijving met een oproep:

„Hier is de wijsheid: Die het verstand heeft, rekene het getal van het beest; want het is een getal eens mensen, en zijn getal is zeshonderd zes en zestig.”
— Openbaring 13:18

Daarmee staat een aantal zaken vast.

Het is het getal van het beest

Het getal behoort niet aan de valse profeet, maar aan het eerste beest. De valse profeet voert een systeem in dat verbonden is met:

• het merkteken van het beest;
• de naam van het beest;
• en het getal van zijn naam.

Het is verbonden met een mens

Openbaring noemt het „een getal eens mensen”. De laatste wereldmacht wordt uiteindelijk persoonlijk belichaamd in de beestheerser. Het getal heeft daarom niet alleen betrekking op een abstract economisch systeem, maar op de menselijke eindkoning die dat systeem beheerst.

Het kan worden berekend

Johannes zegt: „Die het verstand heeft, rekene het getal.” Er bestaat dus een werkelijke verbinding tussen het getal, de naam en de persoon van het beest die berekend kan worden wanneer God daarvoor het noodzakelijke verstand en de herkenbare omstandigheden geeft.

De uitkomst is zeshonderd zesenzestig

De Schrift geeft de numerieke uitkomst: 666. Zij zegt echter niet welke rekenmethode wij vandaag op moderne namen moeten toepassen.

Daarom mogen wij niet willekeurig:

• letters cijfers geven;
• spellingen veranderen;
• titels vertalen;
• namen inkorten of uitbreiden;
• verschillende alfabetten mengen;
• en vervolgens degene kiezen die toevallig op 666 uitkomt.

Met voldoende veranderlijke regels kan bijna iedere gewenste naam passend worden gemaakt. Dat is geen Bijbelse berekening, maar een vooraf gekozen verdachte achteraf in het getal proberen te persen.

Openbaring belooft niet dat iedere generatie vóór de eindtijd de Antichrist via een rekensom kan aanwijzen. Het geeft het getal als toekomstig herkenningsmiddel binnen de concrete context van het beest, de valse profeet, het beeld en het merkteken.

Waarom noemt de Schrift 666 als wij de naam nog niet kennen?

Profetie hoeft niet vóór haar vervulling ieder detail identificeerbaar te maken om tijdens de vervulling volkomen duidelijk te zijn.

Jezus gaf Zijn discipelen het teken van de gruwel der verwoesting en beval degenen in Judea te vluchten wanneer zij die zouden zien (Mattheüs 24:15-16). Het herkenningspunt is vooral gegeven voor degenen die de vervulling meemaken.

Zo kan ook 666 nu reeds drie dingen doen:

• het bewijst dat God het toekomstige systeem tevoren kent;
• het beschermt tegen systemen die niet aan de geopenbaarde kenmerken voldoen;
• en het zal de mensen in die tijd in staat stellen de ware beestheerser te herkennen.

Wij hoeven de naam vandaag niet te weten om de waarschuwing te geloven. Het ontbreken van de naam geeft ons juist geen vrijheid om zelf kandidaten te produceren.

Het systeem is wereldwijd, maar niet onbegrensd

De valse profeet richt zich op „de aarde, en die daarin wonen”. Het eerste beest ontvangt macht over alle geslacht, taal en volk. Het merkteken wordt aan alle maatschappelijke klassen opgelegd. De schaal is daarom werkelijk wereldomvattend.

Maar de macht is niet absoluut tegenover God.

Openbaring gebruikt herhaaldelijk de woorden dat macht gegeven wordt. De draak geeft zijn macht aan het beest, maar zelfs Satan kan slechts werken binnen de grens die God in Zijn oordeel toelaat. De 42 maanden zijn afgemeten. De heiligen kunnen lichamelijk worden overwonnen, maar hun namen staan in het boek des levens. Het beest kan doden, maar het kan de opstanding niet verhinderen.

Zelfs het economische systeem bereikt geen volledige geestelijke overwinning. Openbaring ziet mensen die weigeren het beeld te aanbidden en het merkteken te ontvangen. Zij verliezen hun aardse leven, maar worden later levend en regeren met Christus.

Wat op aarde als nederlaag lijkt, noemt de hemel overwinning.

God waarschuwt de wereld voordat Hij oordeelt

Openbaring 14 plaatst tegenover de wereldwijde misleiding ook een wereldwijde Goddelijke bekendmaking.

Een engel heeft het eeuwige Evangelie om te verkondigen aan degenen die op de aarde wonen, aan alle natie, geslacht, taal en volk (Openbaring 14:6). Daarna klinkt de uitdrukkelijke waarschuwing tegen aanbidding van het beest en ontvangst van zijn merkteken.

Niemand hoeft te denken dat God stilzwijgend toekijkt terwijl mensen zonder waarschuwing een onbegrijpelijk technisch teken ontvangen. Hij maakt de betekenis en de gevolgen bekend.

De waarschuwing is ernstig:

• wie het beest en zijn beeld aanbidt en het merkteken ontvangt, drinkt uit de ongemengde wijn van Gods toorn;
• de eerste fiool treft degenen die het merkteken hebben en het beeld aanbidden met een kwaad en boos gezweer (Openbaring 16:2);
• hun uiteindelijke oordeel is eeuwig;
• en zij hebben geen rust dag en nacht (Openbaring 14:10-11).

De valse profeet belooft toegang tot de economie en veiligheid onder het beest. God openbaart de werkelijke prijs: tijdelijke deelname aan een stervend rijk in ruil voor eeuwig oordeel.

Wie weigert, wordt ter dood veroordeeld — maar overwint

De druk is niet denkbeeldig. Het beeldsysteem maakt dat degenen die weigeren het beeld te aanbidden, worden gedood. Openbaring 20 ziet mensen die om de getuigenis van Jezus en om het Woord Gods onthoofd zijn en die:

• het beest niet hebben aangebeden;
• zijn beeld niet hebben aanbeden;
• en zijn merkteken niet aan voorhoofd of hand hebben ontvangen.

Zij worden weder levend en regeren met Christus gedurende duizend jaar (Openbaring 20:4).

Openbaring 15 noemt eveneens degenen die overwinning hebben over het beest, zijn beeld, zijn merkteken en het getal van zijn naam. Zij staan bij de glazen zee, hebben citers Gods en zingen het lied van Mozes en het lied van het Lam.

Hun overwinning bestaat niet daarin dat het beest hun lichaam nooit mocht aanraken. Sommigen worden juist gedood. Hun overwinning bestaat hierin dat zij ondanks dreiging, honger, uitsluiting en dood het Lam niet verloochenen.

Het beest kan hun tijdelijke kooprecht afnemen. Christus geeft hun een Koninkrijk.

Het beest kan hun lichamelijke leven nemen. Christus wekt hen op.

Het beest kan hun naam uit zijn economie weren. Hun namen staan geschreven in de hemel.

Wanneer verschijnt de valse profeet?

Openbaring geeft geen afzonderlijke kalenderdag voor zijn eerste publieke verschijning. Zijn werkzaamheden zijn echter duidelijk aan de laatste 42 maanden verbonden.

De volgorde is:

1. de zevende wereldorde wordt dodelijk getroffen;
2. de wond wordt genezen en de wereldmacht wordt onder het eerste beest gecentraliseerd;
3. het eerste beest ontvangt zijn laatste 42 maanden macht;
4. het tweede beest oefent die macht uit en laat juist het beest met de genezen wond aanbidden;
5. beeld, merkteken en economische dwang functioneren gedurende deze beestfase;
6. de eerste fiool treft mensen die het merkteken reeds dragen;
7. bij de zesde fiool zijn de draak, het beest en de valse profeet nog actief en sturen zij de koningen naar de eindstrijd;
8. bij Christus’ wederkomst worden het beest en de valse profeet gegrepen.

Daarmee behoort zijn wereldwijde bediening tot bazuin 7 en de tweede helft van Daniëls zeventigste week. De Schrift zegt niet hoeveel dagen na de middenovergang ieder onderdeel volledig operationeel is. Zij zegt wel dat het systeem tijdens de 42-maandenmacht van het beest functioneert en vóór de fiolen reeds mensen heeft gemerkt.

Zijn herkomst en nationaliteit worden niet geopenbaard

Het eerste beest komt op uit de zee; het tweede uit de aarde. Daniël gebruikt de zee voor de woelige wereld van volken waaruit rijken opkomen. Maar Openbaring verklaart niet rechtstreeks welke nationaliteit met „uit de aarde” wordt aangeduid.

Daarom kunnen wij niet op grond van die ene uitdrukking bewijzen dat de valse profeet:

• een Israëliet;
• een inwoner van Jeruzalem;
• een bepaalde kerkleider;
• een moslimleider;
• een paus;
• of een vertegenwoordiger van een huidige organisatie zal zijn.

Evenmin geeft de Schrift zijn huidige naam, leeftijd, uiterlijk of ambtstitel. Zij maakt hem herkenbaar aan zijn toekomstige woorden en werken.

Dat is voldoende. Wanneer hij optreedt, zal hij:

• als een lam lijken;
• als de draak spreken;
• de macht van het eerste beest uitoefenen;
• grote tekenen doen;
• vuur uit de hemel laten neerdalen;
• de aardbewoners misleiden;
• het beeld laten maken en spreken;
• aanbidding afdwingen;
• en het merkteken met 666 invoeren.

Een hedendaagse naam zonder deze geopenbaarde vervulling is geen Bijbelse identificatie.

Het einde van de valse profeet staat reeds vast

Tijdens de zesde fiool lijkt zijn invloed enorm. Uit zijn mond gaat een onreine geest die samen met de geesten uit de mond van de draak en het beest de koningen der aarde tot de strijd van de grote dag van de almachtige God verzamelt (Openbaring 16:13-14).

Maar hij verzamelt de wereld niet voor haar overwinning. Hij verzamelt haar voor Gods oordeel.

Openbaring 19 toont Jezus Christus op het witte paard. Hij is Getrouw en Waarachtig. Zijn Naam is het Woord Gods. Uit Zijn mond gaat een scherp zwaard en op Zijn kleed en dij staat:

KONING DER KONINGEN EN HEERE DER HEREN.

Dan worden het beest en de valse profeet gegrepen. Zij worden niet eerst duizend jaar in een voorlopig verblijf geplaatst:

„Deze twee zijn levend geworpen in den poel des vuurs, die met sulfer brandt.”
— Openbaring 19:20

Duizend jaar later wordt Satan eveneens in die poel geworpen, „alwaar het beest en de valse profeet zijn” (Openbaring 20:10). Hun oordeel is dus definitief en voortdurend.

De valse profeet lijkt korte tijd op een lam. Uiteindelijk staat hij tegenover het ware Lam en kan hij geen enkel teken meer doen.

Hij spreekt als de draak. Uiteindelijk wordt hij samen met de draak geoordeeld.

Hij geeft het beeld een stem. Uiteindelijk wordt hij zelf door het ene Woord van Christus tot zwijgen gebracht.

Wat de Schrift wel en niet openbaart

De hoofdlijn is niet onzeker.

De Schrift openbaart:

• dat het tweede beest een van het eerste beest onderscheiden persoon is;
• dat het tweede beest en de valse profeet dezelfde persoon zijn;
• dat hij als een lam lijkt maar als de draak spreekt;
• dat hij zijn macht in dienst van het eerste beest gebruikt;
• dat hij grote tekenen en vuur uit de hemel doet;
• dat hij de aardbewoners misleidt;
• dat hij het beeld laat maken en spreken;
• dat hij aanbidding op straffe des doods afdwingt;
• dat hij alle maatschappelijke groepen het merkteken oplegt;
• dat kopen en verkopen aan het merkteken, de naam of het getal worden verbonden;
• dat het getal van het beest 666 is;
• dat het systeem gedurende de laatste beestfase functioneert;
• dat weigeraars worden vervolgd en gedood maar met Christus zullen regeren;
• dat ontvangers van het merkteken onder Gods toorn komen;
• en dat de valse profeet bij Christus’ komst levend in de poel des vuurs wordt geworpen.

De Schrift openbaart niet:

• zijn huidige naam of nationaliteit;
• de afzonderlijke betekenis van zijn twee hoornen;
• de exacte dag waarop hij publiek verschijnt;
• de plaats en het materiaal van het beeld;
• de techniek waardoor het beeld spreekt;
• het uiterlijk of de technische drager van het merkteken;
• het controlesysteem achter iedere kooptransactie;
• of een moderne naam die wij nu reeds betrouwbaar met 666 kunnen berekenen.

Die onbekende details verzwakken de profetie niet. Zij beschermen ons tegen sensationele voorspellingen en verkeerde beschuldigingen. God heeft precies genoeg geopenbaard om de valse profeet tijdens zijn optreden ondubbelzinnig te herkennen.

Het ware Lam tegenover de valse profeet

Openbaring plaatst uiteindelijk niet het beest, maar Jezus Christus in het middelpunt.

De valse profeet lijkt op een lam, maar spreekt de woorden van de draak. Jezus is het Lam van God en spreekt de woorden van Zijn Vader.

De valse profeet doet tekenen om mensen te misleiden. Jezus deed de werken van Zijn Vader en getuigde van de waarheid.

De valse profeet brengt mensen onder economische en lichamelijke dwang. Jezus Christus nodigt zondaren uit en geeft het eeuwige leven uit genade.

Het beest draagt godslasterlijke namen. De Naam van Jezus is boven alle naam.

Het beest eist dat mensen voor hem sterven. Christus stierf Zelf voor zondaren.

Het Evangelie luidt dat Christus voor onze zonden gestorven is, begraven werd en op de derde dag is opgewekt, naar de Schriften (1 Korinthe 15:3-4). Eeuwig leven wordt niet gekocht, verdiend of door een aards systeem verleend. Het is Gods gave aan ieder die op Jezus Christus vertrouwt.

Wie op Hem gelooft, heeft het eeuwige leven. Niet omdat hij sterk genoeg is om iedere toekomstige vervolging uit eigen kracht te doorstaan, maar omdat Christus volkomen heeft betaald en eeuwig redt.

De laatste wereldmacht kan tijdelijk bepalen wie op haar markt koopt en verkoopt. Zij kan nooit bepalen wiens naam in het boek des levens staat.

Het merkteken van het beest duurt slechts zolang zijn koninkrijk duurt. De Naam van God blijft voor eeuwig op Zijn dienstknechten.

Veelgestelde vragen

Zijn het tweede beest en de valse profeet werkelijk dezelfde persoon?

Ja. Openbaring 19 noemt de valse profeet als degene die voor het eerste beest tekenen deed, daarmee de ontvangers van het merkteken verleidde en hen het beeld liet aanbidden. Dat zijn precies de unieke werkzaamheden van het tweede beest in Openbaring 13. Openbaring geeft het tweede beest later dus zijn persoonlijke functienaam: de valse profeet.

Is de valse profeet dezelfde persoon als de Antichrist?

Nee. Het eerste beest is de Antichrist in zijn eindtijdige wereldmacht. De valse profeet is het tweede beest dat diens macht uitoefent en de wereld tot aanbidding van hem brengt. Openbaring 16 en 19 noemt hen afzonderlijk, en beiden worden samen gegrepen.

Is de valse profeet een Jood of komt hij uit Israël?

Dat openbaart de Schrift niet. „Uit de aarde” is onvoldoende om zijn nationaliteit, stam, woonplaats of godsdienstige achtergrond vast te stellen.

Is het beeld van het beest kunstmatige intelligentie of een robot?

Openbaring zegt dat het beeld wordt gemaakt, een geest ontvangt, spreekt en aanbeden moet worden. Zij noemt geen materiaal of techniek. Kunstmatige intelligentie, robotica, hologrammen of andere moderne technieken kunnen daarom niet als geopenbaarde uitleg worden gepresenteerd.

Is een microchip, digitale identiteit of digitale munt het merkteken?

Niet op grond van het enkele feit dat ermee gekocht, verkocht of geïdentificeerd kan worden. Het Bijbelse merkteken behoort tot het toekomstige aanbiddingssysteem van het eerste beest, wordt door de valse profeet ingevoerd, is verbonden met het beeld en draagt de naam of het getal van het beest. Een moderne technologie zonder die volledige context is niet het merkteken van Openbaring 13.

Kan iemand het merkteken per ongeluk ontvangen?

Openbaring presenteert het merkteken binnen een openbare wereldorde waarin een herkenbaar beest en zijn beeld worden aanbeden. De verschillende passages verbinden ontvangen, aanbidden, misleiding en trouw aan het beest. Het is daarom geen onzichtbare vergissing die iemand vandaag zonder kennis van het beest begaat.

Betekent weigering van het merkteken dat iemand daardoor gered wordt?

Redding is uitsluitend uit genade door geloof in Jezus Christus. Het weigeren van het merkteken verdient het eeuwige leven niet, bewaart het eeuwige leven niet en is ook niet de persoonlijke bewijsgrond waarop iemand mag besluiten dat hij gered is. De zekerheid van de gelovige rust op Christus’ volbrachte werk en op Zijn belofte: “Die in Mij gelooft, heeft het eeuwige leven” (Johannes 6:47).

Tegelijk maakt Openbaring het merkteken onafscheidelijk van aanbidding van het beest, verwerping van Gods openbare waarschuwing en eeuwig oordeel. Daarom kan een werkelijk wedergeboren mens niet uiteindelijk als aanbidder van het beest en ontvanger van diens merkteken eindigen. Niet zijn menselijke moed bewaart hem, maar dezelfde God Die hem eeuwig leven heeft gegeven. God gebruikt Zijn ernstige waarschuwing daarbij als middel, zodat de Zijnen het beest niet aanbidden en zijn merkteken niet ontvangen. Hun weigering is dus niet de oorzaak of het bewijs van hun redding, maar de door God gewaarborgde uitkomst van een redding die reeds volledig in Christus vastligt.

Kan een geredde gelovige door het merkteken zijn eeuwige leven verliezen?

Nee. Eeuwig leven is werkelijk eeuwig. Wie op Christus vertrouwt, is uit de dood overgegaan in het leven en zal niet verloren gaan (Johannes 5:24; 10:28). Openbaring toont nergens een verloste gelovige die het merkteken ontvangt en daardoor opnieuw verloren gaat. Zij stelt de groepen tegenover elkaar: de aanbidders van het beest ontvangen zijn merkteken, terwijl de heiligen het beest en zijn beeld weigeren en aan Christus trouw blijven, zelfs tot in de dood. Gods waarschuwingen zijn geen bewijs dat Zijn kinderen hun eeuwige leven kunnen verliezen; zij zijn een van de middelen waardoor Hij de Zijnen voor de afvallige aanbidding waarschuwt en bewaart.

Kunnen wij nu berekenen welke huidige persoon 666 is?

De Schrift geeft het getal en zegt dat het berekend zal worden, maar geeft ons geen vrijheid om willekeurige alfabetten en rekenregels op hedendaagse namen toe te passen. De berekening hoort bij de toekomstige geopenbaarde context. Nu kan geen persoon uitsluitend door een passende rekensom Bijbels als het beest worden bewezen.

Betekent 666 dat ieder gebruik van drie zessen demonisch is?

Nee. Openbaring noemt een specifiek getal dat verbonden is met de naam en persoon van het toekomstige beest. Het toevallig voorkomen van 6, 66 of 666 in een nummer, prijs, datum of code maakt iets niet tot het merkteken.

Wordt uiteindelijk ieder mens gemerkt?

Het systeem legt de eis aan alle maatschappelijke groepen op, maar niet iedereen gehoorzaamt. Openbaring toont martelaren die het beest en zijn beeld niet aanbidden en het merkteken niet ontvangen. Zij worden gedood, opgewekt en regeren met Christus.

Wanneer functioneert het merkteken?

Het behoort tot de laatste 42-maandenfase van het beest, binnen bazuin 7 en de tweede helft van Daniëls zeventigste week. Bij de eerste fiool dragen mensen het merkteken al. De exacte dag waarop het systeem volledig wordt ingevoerd, wordt niet genoemd.

Wat gebeurt er met de valse profeet?

Bij de zichtbare wederkomst van Jezus Christus wordt hij samen met het eerste beest gegrepen. Beiden worden levend in de poel des vuurs geworpen en bevinden zich daar duizend jaar later nog wanneer Satan eveneens wordt geoordeeld.

Waarom juist deze duizendjarige tijdsafstand een belangrijk Schriftbewijs voor eeuwige, bewuste straf vormt, wordt uitgelegd in Is de hel eeuwig?.

Conclusie

Het tweede beest uit Openbaring 13 is de valse profeet.

Openbaring identificeert hem niet door ons zijn huidige naam te geven, maar door zijn toekomstige werk nauwkeurig te beschrijven. Hij komt op uit de aarde, heeft twee hoornen als van een lam en spreekt als de draak. Hij oefent de macht van het eerste beest uit, doet grote tekenen, laat vuur uit de hemel neerdalen en misleidt daarmee de aardbewoners.

Zijn gehele bediening verheerlijkt de Antichrist. Hij laat het beeld van het genezen beest maken, ontvangt macht om dat beeld te laten spreken, dwingt de aanbidding ervan af en laat weigeraars doden. Vervolgens verbindt hij kopen en verkopen aan het merkteken, de naam van het beest en het getal van diens naam: 666.

Het merkteken is daarom niet zomaar een moderne technologie. Het is het zichtbare teken van onderwerping aan de toekomstige beestheerser binnen een openbaar aanbiddings- en controlesysteem. De technische middelen worden niet geopenbaard; de geestelijke betekenis wel.

De valse profeet biedt tijdelijke toegang tot de wereld van het beest. God waarschuwt dat de prijs eeuwig oordeel is. Degenen die weigeren kunnen hun aardse bezit, vrijheid en leven verliezen, maar Openbaring noemt hen overwinnaars en laat hen met Christus regeren.

Uiteindelijk overwint niet het beest dat uit de zee opkomt en evenmin het beest dat uit de aarde opkomt. Het Lam Dat uit de dood is opgestaan, verschijnt als Koning der koningen. Het beest en de valse profeet worden levend in de poel des vuurs geworpen.

De draak kan een valse profeet laten spreken. Hij kan geen enkel woord van God ongedaan maken.

Het beest kan zijn merkteken voor korte tijd aan de wereld opleggen. Het kan nooit de Naam uitwissen van degenen die door het bloed van het Lam zijn gekocht.

Verder lezen in de serie Openbaring en de eindtijd

Vorige artikel:

Wanneer wordt de Antichrist geopenbaard?

Volgende artikel:

Openbaring 14:6–20: het eeuwige Evangelie, Babylon en de oogst

Serieoverzicht:

Openbaring en de eindtijd — de complete Bijbelstudieserie