De hel en de poel des vuurs zijn volgens Openbaring 20 niet hetzelfde. De hel bevat de gestorven ongelovigen vóór hun opstanding en geeft hen later terug. Daarna volgt het oordeel voor de grote witte troon. Pas vervolgens worden de dood en de hel in de poel des vuurs geworpen. De poel des vuurs is dus de definitieve bestemming na het laatste oordeel en wordt „de tweede dood” genoemd.
Hel en poel des vuurs: wat is het verschil?
Veel mensen gebruiken de woorden hel en poel des vuurs alsof zij twee namen zijn voor exact dezelfde plaats.
Maar dan ontstaat een onmogelijke vraag:
Hoe kan de hel in de poel des vuurs worden geworpen, wanneer de hel zelf al de poel des vuurs is?
Openbaring 20 noemt beide afzonderlijk en plaatst ze op verschillende momenten.
De ene plaats wordt zelfs in de andere geworpen.
Daarmee is het fundamentele onderscheid direct zichtbaar.
Het korte antwoord
De hel is de plaats waar gestorven ongelovigen vóór hun opstanding het oordeel verwachten. De poel des vuurs is hun definitieve bestemming ná de opstanding en het oordeel voor de grote witte troon.
De hel komt dus eerder in de volgorde.
De poel des vuurs is het eindpunt.
De beslissende tekst
Openbaring zegt:
„En de zee gaf de doden, die in haar waren; en de dood en de hel gaven de doden, die in hen waren; en zij werden geoordeeld, een iegelijk naar hun werken.”
— Openbaring 20:13
Daarna staat er:
„En de dood en de hel werden geworpen in den poel des vuurs; dit is de tweede dood.”
— Openbaring 20:14
Let op de volgorde:
- de hel bevat doden;
- de hel geeft haar doden terug;
- de doden worden geoordeeld;
- de hel wordt in de poel des vuurs geworpen.
Wanneer twee begrippen volledig hetzelfde waren, kon deze volgorde niet zo worden beschreven.
Het verschil in één overzicht
| De hel | De poel des vuurs |
|---|---|
| Komt na het sterven | Komt na het laatste oordeel |
| Bestaat vóór de opstanding | Volgt op de opstanding |
| Bevat gestorven ongelovigen | Ontvangt de geoordeelde verlorenen |
| Geeft haar doden terug | Wordt als definitieve bestemming beschreven |
| Wordt zelf in de poel geworpen | Wordt „de tweede dood” genoemd |
Het verschil is dus niet slechts een verschil in naam.
Het gaat om een andere plaats in de Bijbelse volgorde.
1. De hel bestaat vóór het laatste oordeel
De rijke man in Lukas 16 stierf, werd begraven en hief daarna in de hel zijn ogen op.
Het oordeel voor de grote witte troon uit Openbaring 20 had toen nog niet plaatsgevonden.
De hel bestond dus reeds als plaats na de dood, terwijl het definitieve oordeel nog toekomstig was.
Daarmee staat zij vóór de grote witte troon.
Wat iemand na zijn sterven tot aan dit oordeel meemaakt, wordt stap voor stap beschreven in: Wat gebeurt er met een ongelovige na de dood?
2. De hel geeft haar doden terug
Openbaring 20:13 zegt uitdrukkelijk:
„de dood en de hel gaven de doden, die in hen waren”
De hel houdt haar bewoners dus niet in hun huidige toestand vast wanneer de tijd van het laatste oordeel aanbreekt.
Zij moet hen teruggeven.
Dat is beslissend.
Een plaats die haar doden nog moet afstaan voor opstanding en oordeel kan niet tegelijk de reeds voltooide eindbestemming na dat oordeel zijn.
3. Tussen beide ligt het oordeel
Nadat de dood en de hel hun doden hebben teruggegeven, worden zij geoordeeld:
„een iegelijk naar hun werken”
De overgang van hel naar poel des vuurs gebeurt dus niet rechtstreeks en zonder tussenliggende gebeurtenis.
Eerst verschijnt de verlorene voor God.
De boeken worden geopend.
Zijn werken worden geoordeeld.
Ook wordt het boek des levens geopend.
Daarna volgt pas de definitieve bestemming:
„En zo iemand niet gevonden werd geschreven in het boek des levens, die werd geworpen in den poel des vuurs.”
— Openbaring 20:15
De grote witte troon staat dus tussen de huidige hel en de poel des vuurs.
4. De hel wordt zelf in de poel geworpen
Dit is het krachtigste onderscheid:
„En de dood en de hel werden geworpen in den poel des vuurs.”
De Schrift zegt niet dat de hel eenvoudig een nieuwe naam krijgt.
Zij zegt dat de hel in de poel des vuurs wordt geworpen.
De tekst behandelt de hel en de poel daarom niet als identieke begrippen.
De huidige toestand van dood en hel wordt beëindigd doordat beide plaatsmaken voor het definitieve oordeel.
5. De poel des vuurs is de tweede dood
Alleen de poel des vuurs wordt hier genoemd:
„de tweede dood”
De eerste dood beëindigt het aardse leven.
Daarna bevinden de doden zich nog in de dood en de hel.
Vervolgens worden zij opgewekt en geoordeeld.
De poel des vuurs wordt pas daarna de tweede dood genoemd.
Dat maakt haar tot de definitieve uitkomst van het oordeel, niet slechts een andere naam voor de toestand direct na het sterven.
De fout in één schema
Sterven
↓
Hel
↓
Opstanding
↓
Grote witte troon
↓
Poel des vuurs
Wie de hel en de poel des vuurs volledig gelijkstelt, slaat twee beslissende gebeurtenissen over:
- de opstanding;
- het oordeel voor de grote witte troon.
Het onderscheid is daarom geen onbelangrijk verschil in woorden.
Het bewaart de Bijbelse volgorde.
Eindigt het oordeel wanneer de hel eindigt?
Nee.
De huidige hel houdt uiteindelijk op als afzonderlijke plaats, omdat zij in de poel des vuurs wordt geworpen.
Maar dat betekent niet dat de verlorenen worden vrijgelaten.
De hel geeft haar doden juist terug zodat zij geoordeeld worden en vervolgens in de poel des vuurs terechtkomen.
De overgang is niet:
hel → bevrijding
maar:
hel → oordeel → poel des vuurs
Dat de huidige hel niet eeuwig als afzonderlijke plaats blijft bestaan, bewijst dus niet dat de straf eindigt.
De vraag naar de duur van het definitieve oordeel wordt afzonderlijk onderzocht in: Is de hel eeuwig?
Waarom dit onderscheid belangrijk is
Het voorkomt drie veelgemaakte fouten.
Fout 1: de hel is al het definitieve eindpunt
Dan blijven de opstanding en de grote witte troon zonder duidelijke functie.
Fout 2: wanneer de hel eindigt, eindigt ook de straf
Openbaring leert juist dat de hel eindigt doordat haar bewoners naar het definitieve oordeel gaan.
Fout 3: de poel des vuurs is alleen een andere naam voor de hel
De hel wordt volgens de tekst zelf in de poel geworpen. De Schrift onderscheidt beide dus nadrukkelijk.
De Bijbelse conclusie
De hel en de poel des vuurs horen bij hetzelfde oordeel, maar zij zijn niet dezelfde plaats of fase.
De hel:
- volgt op het sterven;
- bestaat vóór de opstanding;
- bevat de gestorven ongelovigen;
- geeft haar doden terug;
- wordt uiteindelijk zelf in de poel geworpen.
De poel des vuurs:
- volgt op de opstanding;
- volgt op de grote witte troon;
- ontvangt hen die niet in het boek des levens staan;
- is de definitieve bestemming;
- wordt de tweede dood genoemd.
De kortste samenvatting is daarom:
De hel is vóór het oordeel. De poel des vuurs is ná het oordeel.
Deze bestemming hoeft niet de uwe te worden
Jezus zegt:
„Die Mijn woord hoort, en gelooft Hem, Die Mij gezonden heeft, die heeft het eeuwige leven, en komt niet in de verdoemenis…”
— Johannes 5:24
Wie in Jezus Christus gelooft, hoeft niet voor de grote witte troon te ontdekken dat zijn naam niet in het boek des levens staat.
Hij heeft nu al eeuwig leven en komt niet in de verdoemenis.
Hoe word ik gered volgens de Bijbel?
VERDER LEZEN
Wat is de hel volgens de Bijbel?
Wat gebeurt er met een ongelovige na de dood?